Etty Hillesum

Etty Hillesum en de actualiteit van haar gedachtegoed

Lezing met Lotte Bergen en Laura Maartens

Dit jaar (15 januari 1914) is het 112 jaar geleden dat Etty Hillesum in het statige herenhuis aan het Molenwater 77 te Middelburg het levenslicht zag. Haar veel te korte leven kenmerkte zich door onderdrukking en vervolging. Etty leefde in “Dark Times”, zoals Hannah Arendt de periode omschreef waarin de Sjoa zich voltrok. Toch was Etty in staat om tegen de naziterreur in oog te houden voor de schoonheid van het leven; de bloeiende jasmijn, de dichtkunst van Rilke, de paarse lupinen op de Drentse heide, de liefde en bovenal de hoop op een humanere tijd. Zij wilde deze tijd helpen voorbereiden en op die manier iets betekenen voor komende generatie, “een klein woordje meespreken na de oorlog”. In deze lezing staan Dr. Lotte Bergen en Lauda Maartens stil bij het korte leven van Etty Hillesum en de actualiteit van haar gedachtegoed.

Etty Hillesum (1914–1943)

Etty Hillesum was een jonge Joodse vrouw, schrijfster en denker die tijdens de Tweede Wereldoorlog haar innerlijke ontwikkeling vastlegde in dagboeken en brieven. In een tijd van vervolging en vernietiging bleef zij zoeken naar menselijkheid, verantwoordelijkheid en innerlijke vrijheid en autonomie. Haar teksten getuigen van een diep spiritueel bewustzijn en een radicale keuze voor medemenselijkheid en eigenaarschap, zelfs onder de meest extreme omstandigheden. Etty Hillesum werd in 1943 vermoord in Auschwitz. Sinds de eerste uitgave van haar dagboekteksten in 1981 vormen haar woorden een inspiratiebron voor vele mensen wereldwijd.

Het Etty Hillesum Huis Middelburg

Het Etty Hillesum Huis in Middelburg is een plek van ontmoeting, bezinning en dialoog. Vanuit het gedachtegoed van Etty Hillesum organiseert het huis lezingen, symposia gesprekken, culturele- en educatieve activiteiten die uitnodigen tot reflectie op zingeving, vrijheid, verantwoordelijkheid en samenleven in een diverse samenleving.

Missie

Vanuit de vier pijlers, educatie, wetenschap, kunst en cultuur wil het Etty Hillesum Huis de herinnering aan Etty Hillesum en haar lotgenoten levend houden en tevens bijdragen aan de verspreiding van kennis- en inzicht over een periode van vervolging en onderdrukking, een tijd waarin mensen geconfronteerd werden met oorlog, dictatuur en de zware dilemma’s die dat met zich meebracht.

Over de sprekers

 Lotte Bergen is historica en promoveerde in 2022 aan de Universiteit van Utrecht op een onderzoek naar het begrip agency in de dagboeken en brieven van Etty Hillesum. In november 2025 verscheen haar boek, Etty Hillesum en haar verweer tegen het nazisme. Lotte is oprichter en directeur van stichting het Etty Hillesum Huis Middelburg. Momenteel is zij werkzaam als docent geschiedenis/burgerschap op een VO school in Den Haag. Zij doet verder onderzoek naar Etty Hillesum en is als redactielid en auteur verbonden aan de Cahiers Etty Hillesum.

 Lauda Maartens is geboren in 1945 te Amsterdam en deed de opleiding Kweekschool met hoofdakte. Zij was werkzaam in het onderwijs en club-en buurthuiswerk op diverse locaties, in diverse functies. Na haar pensioen werkte zij bij Vluchtelingenwerk Nederland te Maastricht. Lauda is verbonden aan het Etty Hillesum Huis als coördinator educatie en docent.

 

Ambassade van de Bondsrepubliek Duitsland in samenwerking met het Etty Hillesum Huis Middelburg

_______________________________________________________________________________

Den Haag

Voertaal: Nederlands
Toegang: gratis, registratie verplicht
Registratie: hier

dinsdag 27 januari 2026 |
17:00-18:30 uur

Residentie van de ambassadeur van de Bondsrepubliek Duitsland
Huis Schuylenburch
Lange Vijverberg 8

Den Haag